JavaScript / Runtime

Bun, Deno i Node.js

Trzy JavaScript runtimes 2024 — Bun napisany w Zig, Deno w Rust, Node.js 22 z wbudowanym fetch i Permission Model.

Bun

All-in-one (Zig)

Deno

Security-first (Rust)

Node.js 22

Dojrzały ekosystem

CF Workers

Edge computing

4 JavaScript runtimes porównane

Node.js, Bun, Deno i Cloudflare Workers — każdy runtime optymalizuje inny aspekt: szybkość, bezpieczeństwo, ekosystem lub edge deployment.

Runtime	Język	Package Manager	TypeScript	Testy	Kiedy
Node.js 22	C++ + V8	npm/yarn/pnpm	ts-node/tsx	Jest/Vitest/Mocha	Enterprise, istniejące projekty, max ekosystem
Bun 1.x	Zig + JavaScriptCore	bun (wbudowany)	Natywny	bun test (wbudowany)	Nowe projekty TS, max szybkość, serverless
Deno 2.x	Rust + V8	URL imports + npm:	Natywny	deno test (wbudowany)	Security-first, Web standards, Deno Deploy
Cloudflare Workers	V8 Isolates	npm (podzbiór)	Wrangler (esbuild)	Vitest + miniflare	Edge computing, zero cold start, globalny CDN

Często zadawane pytania

Co to jest Bun i czym różni się od Node.js?

Bun: nowoczesne JavaScript runtime stworzone przez Jareda Summersa (Oven, 2022). Napisane w Zig (systems programming language). Kluczowe cechy: All-in-one toolkit — runtime + bundler + test runner + package manager. JavaScriptCore engine (Safari/WebKit) zamiast V8 (Node.js/Chrome). Wbudowany bundler (esbuild-compatible). Wbudowany transpiler TypeScript i JSX (bez ts-node, babel). Wbudowany test runner (bun test — kompatybilny z Jest). Package manager bun install: 10-25x szybszy od npm. Bun vs Node.js performance: HTTP server: Bun 2-3x szybszy (JavaScriptCore + Zig native code). Startup time: Bun szybszy cold start. SQLite: wbudowany (bun:sqlite) — szybszy niż better-sqlite3. File I/O: Bun szybszy (Zig native). Kompatybilność: Bun celuje w 100% kompatybilność z Node.js (npm, CommonJS, ESM). Większość Node.js kodu działa bez zmian. Brakuje edge cases (niektóre native modules). Bun API: Bun.serve() — HTTP server. Bun.file() — lazy file reading. Bun.write() — atomic file write. Bun.password — bcrypt/argon2 wbudowany. Bun.sleep() — async sleep. WebSocket server wbudowany. Kiedy Bun: nowe projekty TypeScript. Szybkie skrypty. Serverless functions. Edge computing.

Deno — co to jest, jak różni się od Node.js i Bun?

Deno: JavaScript/TypeScript runtime (Ryan Dahl, twórca Node.js, 2018/1.0: 2020). Ryan Dahl stworzył Deno naprawiając błędy Node.js. Napisane w Rust + V8. Kluczowe różnice od Node.js: Security-first: brak dostępu do systemu plików, sieci, env domyślnie. --allow-read, --allow-write, --allow-net, --allow-env — explicit permissions. Brak node_modules: importy przez URL (ESM). deno.land/x/ — Deno registry. npm: specifier (deno 1.28+). TypeScript first: TypeScript działa natywnie (bez konfiguracji). Web-standard APIs: fetch, WebStreams, URL, TextEncoder — Deno implementuje Web Platform APIs. Wbudowany formatter: deno fmt. Wbudowany linter: deno lint. Wbudowany test runner: deno test. Deno 2.0 (2024): Pełna kompatybilność npm. node: specifiers. package.json support. Deno Deploy: edge serverless platform (Cloudflare Workers alternative). Deno Fresh: full-stack web framework (Islands architecture). Deno KV: distributed key-value store. Deno vs Node.js vs Bun: Node.js — dojrzały, ogromny ekosystem npm. Deno — bezpieczniejszy, Web standards, TypeScript first. Bun — najszybszy, drop-in Node.js replacement, all-in-one.

Bun jako package manager — jak działa i jak szybki jest?

bun install: 10-25x szybszy od npm install. Globalny cache (nie re-downloaduje). Binary lockfile (bun.lockb) — szybszy parse niż JSON. Symlinki zamiast kopiowania (node_modules). Parallel downloads i installs. Benchmark (duży projekt, cold cache): npm install: 87s. yarn: 33s. pnpm: 18s. bun install: 5s. Komendy bun: bun add [package] — dodaj dependency. bun remove [package] — usuń. bun update — update packages. bun run [script] — uruchom skrypt z package.json. bun x [cmd] — jak npx (bez instalacji). bunx create-react-app — przykład bunx. bun pm cache rm — wyczyść cache. Workspace support: bun workspaces (monorepo). Kompatybilny z package.json workspaces. Szybsze niż pnpm dla installs. bun.lockb: binary format (szybszy niż package-lock.json/yarn.lock). bun install --frozen-lockfile — CI mode. Konwersja z npm: bun install (w istniejącym projekcie z package-lock.json). Automatycznie generuje bun.lockb. npm scripts: bun run build, bun run dev, bun run test — działa z istniejącymi skryptami. Bun test runner: bun test — kompatybilny z Jest API (describe, test, expect, beforeEach, afterEach, mock). Szybszy niż Vitest i Jest (native code).

Node.js 2024 — co nowego i kiedy nadal jest najlepszym wyborem?

Node.js 2024 aktualności: Node.js 22 (LTS 2024): ESM stabilny. require(ESM) eksperymentalnie. Built-in fetch (stabilny od Node 21). Built-in WebStreams. --watch flag stabilny (bez nodemon). Permission model (--experimental-permission, --allow-fs-read). node:sqlite (eksperymentalny, Node 22.5). Single executable applications (SEA). WebSocket client (Node 22). Node.js kiedy nadal najlepszy: Ogromny ekosystem npm (2M+ packages). Enterprise i legacy projekty. Najlepsze wsparcie natywnych modułów (node-gyp). Stabliność i dojrzałość. Największa społeczność i dokumentacja. Wsparcie komercyjne (Red Hat, IBM, Google, Microsoft). tsconfig / tooling: ts-node — TypeScript w Node.js (wolniejszy). tsx — szybszy (esbuild). ts-node/esm — ESM support. nodemon — auto-restart dev. pm2 — process manager produkcja. Porównanie runtimes 2024: Node.js — stabilny, dojrzały, enterprise. Deno — bezpieczny, TypeScript native, Web standards. Bun — najszybszy, all-in-one, nowy. CloudFlare Workers — edge, V8 isolates, brak Node.js kompatybilności. Decyzja: nowy projekt TS z szybkością -> Bun. Security critical, Web standards -> Deno. Enterprise, ekosystem, stabilność -> Node.js.

Porównanie Bun vs Deno vs Node.js — kiedy co wybrać?

Node.js: default choice dla większości projektów. npm ekosystem (największy). Natywne moduły (native addons). Enterprise support. Najdłuższa historia, najstabilniejszy. Wybierz gdy: istniejący projekt, zespół zna Node, potrzebujesz max kompatybilności npm. Bun: szybkość jest priorytetem. TypeScript projekty gdzie zależy na szybkości startowania. All-in-one (zastępuje node + npm + jest + ts-node). Serverless gdzie cold start ważny. Wybierz gdy: nowy projekt TypeScript, chcesz maksymalnej szybkości, nie potrzebujesz exotic native modules. Deno: Security-first aplikacje. Web standards compliance ważny. Edge computing (Deno Deploy). Aplikacje gdzie explicit permissions to zaleta (nie wada). Wybierz gdy: bezpieczeństwo kluczowe, WebAssembly intensywne, prefer Web APIs over Node APIs. Wspólne cechy 2024: TypeScript support (wszystkie). ESM support. Fetch API. WebStreams. Wbudowane testy. Compatibility matrix: Node.js native modules -> Node.js only. npm packages -> Node.js i Bun (95%). npm packages z Deno 2 -> Deno (rosnąca kompatybilność). Edge functions -> Deno Deploy, CloudFlare Workers. Szybkość: Bun szybszy od Deno szybszy od Node.js (z zastrzeżeniami per use case). Dojrzałość: Node.js dojrzały, Deno stabilny, Bun najmłodszy.

Czytaj dalej